Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Dr. Şakir Önder Özkurt ve araştırma gurubunda yer alan bilim insanları tarafından bilim dünyasına önemli katkılar sunuldu. Öğretim üyemiz Prof. Dr. Dr. Şakir Önder Özkurt ile Prof. Dr. Ferhat Matur, Prof. Dr. Mustafa Sözen ve Prof. Dr. Ercüment Çolak tarafından Anadolu’da yaşayan kör fareler (Nannospalax) üzerine yürütülen kapsamlı araştırma, tür çeşitliliğine ilişkin önemli bir revizyon ortaya koydu.

Kromozomal, moleküler, morfolojik ve davranışsal verilerin birlikte değerlendirildiği çalışmada, daha önce aynı tür içinde kabul edilen birçok popülasyonun aslında evrimsel olarak bağımsız hatlar olduğu belirlendi. Araştırma, kromozomal yeniden düzenlenmelerin üreme izolasyonunu tetikleyerek türleşmede temel bir rol oynadığını ve belirgin morfolojik farklılıklar olmasa bile yeni türlerin ortaya çıkabileceğini gösterdi. Bu kapsamda, Anadolu’daki kör fareler için 17 yeni tür ilk kez tanımlanmış olup bu türlerin tamamının Anadolu’ya endemik olduğu ortaya kondu. Ayrıca, kromozomal olarak ayrışmış popülasyonların tür olarak değerlendirilmesini öneren “cytotype = species” yaklaşımı güçlü biçimde desteklendi.

Elde edilen bulgular, Anadolu’nun yalnızca yüzey ekosistemleri açısından değil, yeraltı biyotasının evrimi bakımından da önemli bir çeşitlilik merkezi olduğunu gösteriyor. Çalışma, yeraltı memelilerinde yalnızca dış morfolojiye dayalı sınıflandırmanın yetersiz kalabileceğini ve genetik ile kromozomal verilerin tür tanımlamada kritik öneme sahip olduğunu ortaya koyuyor. Bu kapsamlı revizyon, memeli evrimi çalışmalarına yeni bir bakış açısı sunarken, Anadolu’daki biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik bilimsel temeli de güçlendiriyor.